canlıtvizle

İlköğretim Matematik

Lise Matematik

Matematik

oran orantı

Oran ve Orantı Konu Anlatım Videosunu İzlemek İçin TIKLA  

ORAN NEDİR?

a ve b reel sayılarının en az biri sıfırdan farklı olmak üzere,a/b ye a nın b ye oranı denir.

  • Kesrin payı sıfır olabilir fakat paydası sıfır olamaz.
  • Oranın payı ya da paydası sıfır olabilir.
  • Oranlanan çoklukların birimleri aynı tür ya da aynı olmalıdır.
  • Oranın sonucu birimsizdir.

ORANTI NEDİR?

En az iki oranın eşitliğine orantı denir. Yani a/b oranı c/d nin eşitliği olan a/b=c/d ye orantı denir.

ise, a/b=c/d a ile d ye dışlar, b ile c ye içler denir.

ORANTININ ÖZELLİKLERİ NELERDİR?

1) a/b=c/d ise a.d= b.c

2) a : b : c = x : y : z ise,

Burada, a = x . k

            b = y . k

            c = z . k dır.

 ORANTI ÇEŞİTLERİ NELERDİR?

1. Doğru Orantılı Çokluklar

Orantılı iki çokluktan biri artarken diğeri de aynı oranda artıyorsa ya da biri azalırken diğeri de aynı oranda azalıyorsa bu iki çokluk doğru orantılıdır denir.

x ile y doğru orantılı ve k pozitif bir doğru orantı sabiti olmak üzere, y = k . x ifadesine doğru orantının denklemi denir. Bu denklemin grafiği aşağıdaki gibidir. www.matematikcifatih.tr.gg

  •  İşçi sayısı ile üretilen ürün miktarı doğru orantılıdır.
  •  Bir aracın hızı ile aldığı yol doğru orantılıdır.

 

2. Ters Orantılı Çokluklar

Orantılı iki çokluktan biri artarken diğeri aynı oranda azalıyorsa ya da biri artarken diğeri aynı oranda azalıyorsa bu iki çokluk ters orantılıdır denir.
x ile y ters orantılı ve k pozitif bir ters orantı sabiti olmak üzere,y=k/x ifadesine ters orantının denklemi denir.

Bu denklemin grafiği aşağıdaki gibidir. 

  •  İşçi sayısı ile işin bitirilme süresi ters orantılıdır.
  •  Bir aracın belli bir yolu aldığı zaman ile aracın hızı ters orantılıdır.

a, b ile doğru c ile ters orantılı ve k pozitif bir orantı sabiti olmak üzere,

a.c/b=k

ARİTMETİK ORTALAMA

n tane sayının aritmetik ortalaması bu n sayının toplamının n ye bölümüdür.

Buna göre, x1, x2, x3, ... , xn sayılarının aritmetik ortalaması,

X1+x2+x3+…..xn / n dir.

  •  a ile b nin aritmetik ortalaması  a+b / 2
  •  a, b, c biçimindeki üç sayının aritmetik ortalaması, a+b+c / 3
  •  n tane sayının aritmetik ortalaması x olsun.

Bu n tane sayının herbiri; A ile çarpılır, B ilave edilirse oluşan yeni sayıların aritmetik ortalaması Ax + B olur.

GEOMETRİK ORTALAMA

n tane sayının geometrik ortalaması bu sayıların çarpımının n. dereceden köküdür.
Buna göre,

a ile b nin aritmetik ortalaması geometrik ortalamasına eşit ise a = b dir.

 DÖRDÜNCÜ ORANTILI

a/b=c/x orantısını sağlayan x sayısına a, b, c sayıları ile dördüncü orantılı olan sayı denir. 

ORAN VE ORANTI İLE İLGİLİ ÖRNEK SORULAR


1.  y sayısı x+2 ile doğru, 2x-1 ile ters orantılıdır. x=1 için y=6 olduğuna göre x=3 için y nedir?

A) 2     
B) 3      C) 4      D) 5      E) 6
 


2.  Üç kardeşin 5 yıl önceki yaş ortalaması 8 ise, 5 yıl sonraki yaş ortalaması kaçtır?

A) 15      B) 16      C) 17     
D) 18      E) 19
 


3.  a,b,c tamsayılar; a:b:c = 5:7:8 ve 2a+b+c=100 ise, c kaçtır? 

A) 32      B) 28      C) 24      D) 20      E) 18
 


4.  a ve (b+c) sayıları sırasıyla 2 ve 3 ile doğru orantılıdır. 3b=2c ve a+b-c=21 ise a'nın değeri aşağıdakilerden hangisidir?

A) 19      B) 24     
C) 30      D) 32      E) 35
 


5.  a,b,c negatif tamsayılar olup;
 3.a.b = 4.b.c = 5.a.c ve a2 + b2 + c2 = 200 ise a+b+c nin eşiti aşağıdakilerden hangisidir?

A) -12     B) -14     C) -18     D) -20    
E) -24
 


6.  (a/b)=(4/7) , c=3d , a.c=4 ise aşağıdakilerden hangisi yanlıştır

A) c ile d doğru orantılıdır.
B) a ile c ters orantılıdır.
C) a ile d ters orantılıdır.
D) b ile d doğru orantılıdır.
E) b ile c ters orantılıdır.

 

 

 


7.  (1/3a) = (2/2b) = (1/5c) ve a+b+c = 62 ise, b-c hangisidir?  

A) 12      B) 15     
C) 18      D) 24      E) 30
 


8.  a.b : a.c : b.c = 3 : 6 : 9 orantısını sağladığına göre a/(b.c)  :  c/(a.b)  oranı nedir?  

A) 1/2      B) 3     
C) 1/9      D) 1/3      E) 9
 


9.  a,b,c pozitif tamsayılar ve 2/3a = 3/5b = 1/2c ise aşağıdaki sıralamalardan hangisi doğrudur?  

A) a<b<c      B) a<c<b      C) b<c<a
D) c<b<a     
E) c<a<b
 


10.  a,b,c,d tamsayılar ve
        (a/b) = (c/d) = (2/3) ise, (2a+3c)/(2b+3d) oranı aşağıdakilerden hangisine eşittir?

A) 1/2     B) 1/3     C) 3/4     D) 2/5    
E) 2/3
 

 

Dost Siteler : Videolu Matematik | Videolu Lise Matematik | Tv Kanalları Canlı İzle |
E-Kütüphane
| Turkey Travel Guide | Bomba Tahminler | Gizli İlimler | Salihli Eğitim | Çörek Otunun Yararları | LeEnglish | Canlı Tv İzle | Facebook Sayfamız | Twitter Sayfamız